در دنیای پرشتاب استارتاپ‌های هوش مصنوعی، مرز میان «مشاوره استراتژیک» و «نشت اطلاعات تجاری» به باریکی یک مو شده است. در رویدادی که در مهرماه ۱۴۰۵ (سپتامبر ۲۰۲۶) به تیتر نخست رسانه‌های فناوری تبدیل شد، متان گرینبرگ، مدیرعامل استارتاپ کدنویس Factory، مشاور هیئت‌مدیره خود، کریس دگنن، را به جاسوسی برای رقیب مستقیم یعنی شرکت Cognition متهم کرد؛ تنشی که ابعاد پیچیده تعارض منافع در اکوسیستم سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC) را آشکار می‌سازد.
روایت درگیری: از اعتماد تا اتهام جاسوسی
ماجرا از آنجا آغاز شد که متان گرینبرگ در پلتفرم X اعلام کرد کریس دگنن، مشاور هیئت‌مدیره Factory، به دلیل انتقال اطلاعات محرمانه به Cognition (سازنده عامل کدنویس Devin) از سمت خود برکنار شده است. گرینبرگ مدعی است که دگنن در حالی که در جلسات استراتژیک هیئت‌مدیره حضور داشته و از نقشه راه محصول (Product Roadmap) آگاه بوده، مذاکرات پنهانی برای پیوستن به تیم رهبری رقیب را پیش می‌برده است. دگنن، که سابقه طولانی در مدیریت ارشد فروش شرکت Snowflake دارد، بلافاصله این روایت را رد کرد و مدعی شد که او استعفا داده و هیچ اطلاعات محرمانه‌ای را فاش نکرده است.
تلاقی منافع در پرتفوی‌های VC
این پرونده پرسش‌های جدی درباره استانداردها و اخلاق حرفه‌ای در سرمایه‌گذاری خطرپذیر مدرن ایجاد کرده است. شرکت Khosla Ventures که در هر دو استارتاپ Factory و Cognition سرمایه‌گذاری کرده، خود در کانون این طوفان قرار دارد. وینود کوسلا، بنیان‌گذار این شرکت، با انتقاد از گرینبرگ، او را به «دروغ‌گویی» و «رفتار غیراخلاقی» متهم کرد، در حالی که کیث رابویز، شریک دیگر این شرکت، در حمایت از Factory مدعی شد که «حتی مصاحبه کاری با رقیب در زمان عضویت در هیئت‌مدیره، به‌طور ذاتی غیرحرفه‌ای است».
ابعاد حقوقی و پیامدهای ساختاری
مشخصات اکوسیستم و طرفین درگیر
- استارتاپ Factory: توسعه‌دهنده عوامل کدنویس خودکار (Agentic Coding)، جذب ۲۰۰ میلیون دلار سرمایه با ارزش‌گذاری ۵ میلیارد دلار.
- استارتاپ Cognition: سازنده Devin، جذب ۲ میلیارد دلار سرمایه با ارزش‌گذاری ۴۸ میلیارد دلار.
- نقش‌های کلیدی: کریس دگنن (مشاور سابق Factory و مدیر ارشد درآمد جدید Cognition)، RPT Partners (شرکت سرمایه‌گذاری مرتبط با دگنن).
- چالش اصلی: نقض تعهدات محرمانگی (Confidentiality Obligations) و تداخل نقش‌های مدیریتی در هیئت‌مدیره‌ها.
آینده حاکمیت شرکتی در عصر AI
این رسوایی تنها یک درگیری شخصی نیست؛ بلکه بازتابی از یک مشکل سیستمیک است. با توجه به گزارش‌هایی مبنی بر بررسی‌های وزارت دادگستری ایالات متحده بر عملکرد شرکت‌های بزرگی نظیر Andreessen Horowitz در قبال حضور شرکایشان در هیئت‌مدیره شرکت‌های رقیب، انتظار می‌رود قوانین حاکمیت شرکتی (Corporate Governance) سخت‌گیرانه‌تر شود. بنیان‌گذاران استارتاپ‌ها اکنون باید بیش از پیش بر سر «قراردادهای عدم رقابت» و «پروتکل‌های حفاظتی داده‌ها» با مشاوران و سرمایه‌گذاران خود شفاف‌سازی کنند تا از نشت استراتژی‌های حیاتی که محصول ماه‌ها تحقیق و توسعه (R&D) تیم‌های مهندسی است، جلوگیری نمایند.
