نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته جنگ الکترونیک زمینی، وارد فاز جدیدی از نبرد برای حفاظت از امنیت ملی در فضا شده است. بر اساس گزارشهای منتشر شده در اواسط سال ۱۴۰۵، این نهاد نظامی با استفاده از لیزرهای پرقدرت و سامانههای اخلالگر (Jammer)، قابلیتهای دشمن برای ردیابی داراییهای استراتژیک بریتانیا را بهطور موقت مختل میکند؛ اقدامی که با هدف جلوگیری از نظارت ماهوارههای متخاصم بر زیردریاییهای هستهای و عملیاتهای ویژه طراحی شده است.
ظهور دکترین دفاع فضایی بریتانیا
در سالهای اخیر، فضا از یک محیط خنثی به عرصهای برای رقابتهای شدید نظامی تبدیل شده است. مقامات دفاعی بریتانیا تأکید دارند که سامانههای زمینی جدید، نقشی حیاتی در بازدارندگی ایفا میکنند. این تجهیزات قادرند با ارسال سیگنالهای الکترونیکی پیچیده، ارتباطات ماهوارهای دشمن را تحتالشعاع قرار داده و با استفاده از پرتوهای لیزری، سنسورهای اپتیکال ماهوارههای جاسوسی را برای بازههای زمانی مشخص «کور» کنند. این توانمندی به بریتانیا اجازه میدهد بدون ورود به درگیریهای فیزیکی مخرب در فضا، برتری اطلاعاتی خود را حفظ نماید.
تشکیل اسکادران اثرات فضایی (Space Effects Squadron)
برای مدیریت دقیق این فناوریهای نوظهور، RAF واحد تخصصی جدیدی تحت عنوان «اسکادران اثرات فضایی» تشکیل داده است. وظیفه اصلی این یگان، حفاظت از داراییهای فضایی بریتانیا از طریق راهکارهای اخلال (Disrupt)، تخریب (Degrade) و انکار (Deny) دسترسی دشمن است. این اسکادران نه تنها بر ماهوارههای پشتیبان سیستمهای ناوبری و هشدار موشکی نظارت دارد، بلکه در هماهنگی نزدیک با نیروی فضایی ایالات متحده (U.S. Space Force) فعالیت میکند تا شبکه دفاعی یکپارچهای را علیه تهدیدات سایبری و الکترونیکی ایجاد کند.
ابعاد اقتصادی؛ خطر سقوط ۱۰ میلیارد پوندی در هفته
نگرانی مقامات بریتانیایی تنها به حوزههای نظامی محدود نمیشود. وزیر دفاع، «وس استریتینگ»، در تحلیلهای اخیر خود هشدار داده است که وابستگی بیسابقه زیرساختهای حیاتی غیرنظامی به سیگنالهای GPS، یک نقطه ضعف بزرگ است. طبق برآوردهای رسمی، اختلال گسترده در شبکه ماهوارهای میتواند روزانه حدود ۱.۴ میلیارد پوند و در صورت تداوم، هفتهای ۱۰ میلیارد پوند به اقتصاد بریتانیا خسارت وارد کند. بخشهایی نظیر پیشبینیهای هواشناسی، سیستمهای توزیع انرژی، تراکنشهای بانکی و ناوبری شهری، همگی به دقت نانوثانیهای سیگنالهای فضایی وابستهاند که در صورت قطع آنها، زنجیره تأمین ملی با بحرانی بیسابقه مواجه خواهد شد.
مشخصات و قابلیتهای عملیاتی
- نوع سیستم: تجهیزات جنگ الکترونیک زمینی (Ground-based EW)
- عملکرد: اخلال در سیگنالهای مخابراتی ماهوارهای و کورسازی لیزری سنسورها
- حوزه اثرگذاری: دفاع از زیردریاییهای هستهای و عملیاتهای نظامی محرمانه
- نهاد ناظر: اسکادران اثرات فضایی (RAF Space Effects Squadron)
- ریسک اقتصادی: خسارت تخمینی ۱۰ میلیارد پوند در هفته در صورت قطع خدمات GPS
آینده نبرد در فضا
وضعیت کنونی، نمایی از «جنگ سرد فضایی» است که در آن قدرتهای جهانی مانند چین، روسیه و ایالات متحده هرکدام در حال توسعه سلاحهای ضدماهوارهای (ASAT) شامل پرتابههای جنبشی، لیزرها و اخلالگرهای پیشرفته هستند. برای بریتانیا، استراتژی «بازدارندگی فعال» از طریق کورسازی موقت، به عنوان گزینهای کمهزینهتر و کمتر تنشزا نسبت به نابودی فیزیکی ماهوارهها (که منجر به تولید زبالههای فضایی خطرناک میشود) انتخاب شده است.