در حالی که آمازون به تازگی تعهدی ۲۰ میلیون دلاری برای احیای منابع آبی حوضه رودخانه کلرادو اعلام کرده است، ابهامات جدی پیرامون شفافیت عملیاتی این غول فناوری در گزارش‌دهی مصرف واقعی آب در مراکز داده‌اش کماکان پابرجاست. این اقدام که بخشی از تلاش‌های گسترده‌تر شرکت در راستای ‘تعهد اقلیمی’ (Climate Pledge) محسوب می‌شود، در حالی صورت می‌گیرد که کارشناسان نسبت به شکاف عمیق میان هزینه‌های حفاظتی و عدم شفافیت در آمار مصرفی هشدار می‌دهند.
استراتژی حفاظت یا مسئولیت‌گریزی؟
شرکت آمازون با راه‌اندازی «ائتلاف حوضه رودخانه کلرادو» (Colorado River Basin Collaborative) قصد دارد طی دو سال آینده مبلغ ۱۰۰ میلیون دلار برای پروژه‌های اصلاح نشت، کانال‌کشی و آبیاری دقیق جمع‌آوری کند. این اقدام برای رودخانه‌ای که تامین‌کننده آب حدود ۴۰ میلیون نفر است، حیاتی به نظر می‌رسد. با این حال، پرسش اصلی تحلیل‌گران صنعت فناوری این است که چرا آمازون با وجود سرمایه‌گذاری در حفاظت، حاضر به انتشار داده‌های دقیق از میزان برداشت آب توسط مراکز داده و انبارهای خود در همین منطقه نیست.
معماری گزارش‌دهی و شکاف داده‌های محیط‌زیستی
مشخصات و داده‌های کلیدی گزارش‌شده:
- تعهد مالی: ۲۰ میلیون دلار برای حوضه رودخانه کلرادو.
- پروژه‌های شناسایی شده: ۲.۲ میلیون دلار برای نشت‌گیری در ناحیه آب منطقه‌ای اورنج کانتی و ۲.۴ میلیون دلار برای سنسورهای رطوبت خاک با همکاری شرکت Arable.
- آمار جهانی مصرف آب: ۲.۵ میلیارد گالن در سال ۲۰۲۵ (مجموع مراکز داده جهانی).
- شاخص بهره‌وری مصرف آب (WUE): ۰.۱۲ لیتر به ازای هر کیلووات ساعت.
- وضعیت مصرف در حوضه کلرادو: نامشخص (آمازون ادعا می‌کند مراکز داده این منطقه با سیستم‌های خنک‌کننده هوایی کار می‌کنند).
ابهام در زنجیره تأمین انرژی و آب
یکی از نقدهای اصلی به استراتژی آمازون، نادیده گرفتن ردپای آب در تولید انرژی است. اگرچه آمازون تأکید دارد که مراکز داده‌اش در منطقه کلرادو از خنک‌کننده آبی استفاده نمی‌کنند، اما این ادعا کل ماجرا را پوشش نمی‌دهد. انرژی مورد نیاز برای پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی (AI) توسط نیروگاه‌هایی تأمین می‌شود که اغلب مصرف‌کننده مقادیر عظیمی آب هستند. آمازون تاکنون از ارائه هرگونه آمار در مورد آب مصرفی غیرمستقیم ناشی از تولید الکتریسیته برای زیرساخت‌های ابری خود (AWS) خودداری کرده است.
چالش‌های شفافیت در عصر هوش مصنوعی
مدیران AWS در پاسخ به فشارهای عمومی، نسبت به نگاه‌های سخت‌گیرانه به صنعت دیتاسنتر واکنش نشان داده‌اند و آن را ناعادلانه می‌دانند. با این وجود، فعالان محیط‌زیست معتقدند تا زمانی که آمازون جزئیات دقیق برداشت آب در حوضه رودخانه کلرادو را منتشر نکند، تعهدات مالی ۲۰ میلیون دلاری تنها به مثابه یک مُسکن برای بحرانی است که شکاف عرضه و تقاضای آب در آن به حدود ۱ تریلیون گالن در سال می‌رسد. شفافیت کامل، تنها راه برای ارزیابی این است که آیا آمازون واقعاً به سمت وضعیت ‘مثبت از نظر مصرف آب’ (Water Positive) حرکت می‌کند یا صرفاً در حال خرید اعتبار سبز است.
