در یک نشست استماع تاریخی که در پاییز ۱۴۰۵ در کمیته تجارت، نوآوری، علم و صنعت بریتانیا برگزار شد، مرزهای جدیدی در حکمرانی هوش مصنوعی ترسیم شد. نمایندگان OpenAI و Anthropic با اتخاذ موضعی صریح، خواستار جایگزینی تعهدات داوطلبانه با یک چارچوب قانونی الزام‌آور شدند، در حالی که غول‌های دیگر فناوری مانند Google DeepMind و Meta همچنان بر رویکردهای مبتنی بر استانداردهای غیرالزام‌آور تأکید دارند.
شکاف استراتژیک در حکمرانی هوش مصنوعی
این جلسه، که تضاد عمیق میان رهبران صنعت را به وضوح نمایان کرد، نشان داد که چگونه شرکت‌های پیشرو در توسعه مدل‌های مرزی (Frontier Models) در مورد آینده مسئولیت‌پذیری در قبال ایمنی محصول خود دچار انشقاق شده‌اند. لیام بوث‌اسمیت، مدیر بخش اروپای شرکت Anthropic، به صراحت اعلام کرد که تعهدات داوطلبانه دیگر برای مدیریت ریسک‌های سیستماتیک کافی نیستند. در مقابل، تام داف گوردون از OpenAI، ضمن حمایت از چارچوب‌های قانونی بین‌المللی، بر اهمیت گزارش‌دهی اجباری حوادث تأکید کرد.
تقابل دیدگاه‌ها: الزام قانونی در برابر استانداردهای داوطلبانه
در حالی که Anthropic و OpenAI خواستار مداخله مستقیم قانون‌گذاران برای جلوگیری از خطرات بالقوه هستند، رقبای آن‌ها مسیر متفاوتی را در پیش گرفته‌اند. اوون لارتر از Google DeepMind و راب شرمن از Meta استدلال کردند که تمرکز باید بر توسعه استانداردها باقی بماند نه لزوماً ایجاد قوانین جدید و سخت‌گیرانه. این دو شرکت معتقدند که رگولاتورهای فعلی بریتانیا از قبل ابزارهای کافی در اختیار دارند و نیازی به بازنویسی قوانین از صفر نیست. با این حال، لیام برن، رئیس کمیته پارلمانی، معتقد است که این اختلافات به وضوح نشان می‌دهد نمی‌توان به «خودتنظیمی» (Self-Regulation) شرکت‌های ثروتمند تکیه کرد.
هشدار امنیتی: سایه بیوتروریسم بر فراز فناوری
یکی از نقاط عطف این نشست، هم‌زمانی آن با هشدار کن مک‌کالوم، رئیس سرویس امنیتی بریتانیا (MI5) بود. وی نسبت به پتانسیل سوءاستفاده از هوش مصنوعی برای تولید سلاح‌های بیولوژیک هشدار داد. این تضادِ فاحش میان هشدارهای امنیتی سطح بالا و ماهیت کاملاً داوطلبانه رژیم نظارتی بریتانیا، منجر به انتقادات شدیدی شد. در حال حاضر، مؤسسه امنیت هوش مصنوعی بریتانیا (AISI) تنها در صورتی قادر به تست مدل‌هاست که شرکت‌ها داوطلبانه دسترسی لازم را فراهم کنند و هیچ قدرت قانونی برای جلوگیری از انتشار مدل‌های خطرناک ندارد.
مشخصات و ابعاد نظارتی
- وضعیت کنونی: نظام نظارتی بریتانیا کاملاً داوطلبانه است.
- مؤسسه ناظر: مؤسسه امنیت هوش مصنوعی بریتانیا (AISI) فاقد قدرت قانونی برای صدور گواهی ایمنی (Kite Marking) است.
- وابستگی ژئوپلیتیک: دسترسی به مدل‌های پیشرفته در بریتانیا وابسته به تعاملات با دولت ایالات متحده است.
- پیشنهاد کمیته: استفاده از ریاست بریتانیا بر G20 برای تدوین کنوانسیون بین‌المللی فارغ از فشارهای سیاسی یکجانبه.
آینده در دستان قانون‌گذاران
شهادت‌های کارشناسان سابق این حوزه، از جمله دانیل کوکوتایلو، تأکید داشت که نمی‌توان به خودتنظیمی شرکت‌ها اعتماد کرد. استیون آدلر، کارمند سابق OpenAI، نیز از عدم وجود فرهنگ ایمنی پایدار در کل صنعت انتقاد کرد. لیام برن در پایان اعلام کرد که این کمیته مسیر آینده بریتانیا را به عنوان یک «قدرت میانی» در عرصه هوش مصنوعی ترسیم خواهد کرد. تمرکز اصلی بر آن است که بریتانیا بتواند با استفاده از جایگاه بین‌المللی خود، استانداردهایی وضع کند که فارغ از نوسانات سیاسی دولت‌های بزرگ، ریسک‌های فزاینده هوش مصنوعی را کنترل نماید.
