در تحولی عجیب و کمسابقه در دنیای فناوری و سیاست، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در اقدامی که بسیاری از ناظران آن را تلاشی برای بازتعریف دستوری واژگان تخصصی میدانند، استفاده از عبارت «هوش مصنوعی» (Artificial Intelligence) را در ادبیات دولتی ممنوع اعلام کرده و کاربران آن را «دشمن» خوانده است. این رویکرد که در مهرماه ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) مطرح شد، بازتابهای گستردهای در میان غولهای فناوری سیلیکونولی داشته است.
تغییر نامگذاری: از AI به SI
ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» (Truth Social) اعلام کرد که کاخ سفید از این پس، هر فرد یا نهادی را که از اصطلاح «هوش مصنوعی» استفاده کند، به عنوان دشمن تلقی خواهد کرد. در مقابل، وی اصرار دارد که عبارت «هوش برتر» (Super Intelligence یا SI) جایگزین شود. این دستور نه تنها یک تغییر زبانی، بلکه تلاشی برای دیکته کردن مفاهیم فنی به جامعه مهندسی است.
این تغییر نام در حالی رخ میدهد که در ادبیات آکادمیک و فنی، واژه «سوپر اینتلیجنس» (Superintelligence) دهههاست برای توصیف سیستمی به کار میرود که تواناییهای شناختی آن از سطح هوش انسانی فراتر رفته است. با این حال، به نظر میرسد ترامپ و همراهانش در لایههای مدیریتی، بار معنایی منفی واژه «مصنوعی» (Artificial) را دلیل این تغییر میدانند. جف بزوس، مدیرعامل آمازون نیز در مصاحبهای با فاکسنیوز، با تایید این رویکرد، عبارت «مصنوعی» را غیرجذاب و یادآور طعمدهندههای شیمیایی دانست.
همسویی الیگارشهای فناوری با رویکرد جدید
نکته نگرانکننده برای ناظران حوزه تکنولوژی، تسلیم سریع رهبران فناوری در برابر این خواسته سیاسی است. مدیرانی نظیر جنسن هوانگ (انویدیا)، مارک زاکربرگ (متا) و ایلان ماسک (اسپیساکس) همگی از پذیرش این تغییر استقبال کردهاند. ایلان ماسک حتی پا را فراتر گذاشته و اعلام کرده قصد دارد نام شرکت خود را به SpaceXSI تغییر دهد. این همسویی نشاندهنده تاثیر عمیق قدرت سیاسی بر نهادهای تکنولوژیک در ایالات متحده است؛ جایی که مرز بین استقلالِ نوآوری و فشارهای دولتی به شدت کمرنگ شده است.
پیامدهای فنی و ساختاری
مشخصات فنی و تحلیل وضعیت فعلی:
- دامنه رسمی: در حالی که هواداران ترامپ به دنبال جایگزینی مفاهیم هستند، دامنه ai.gov همچنان فعال است و هیچ زیرساخت یا دامنه رسمی با نام si.gov در دایرکتوریهای دولتی ثبت نشده است.
- پیچیدگی پروتکلی: جایگزینی یک اصطلاح ریشهدار در اسناد فنی، استانداردهای سازماندهی دادهها و حتی کدهای پایه، میتواند منجر به هرجومرج در اسناد فنی (Documentation) و قراردادهای حقوقی مربوط به OpenAI و سایر توسعهدهندگان شود.
- تاثیر استراتژیک: استفاده از اهرم فشار دولت برای تغییر ترمینولوژی، نگرانکننده برای آزادی جریان اطلاعات و استانداردهای باز (Open Standards) تلقی میشود.
چشمانداز آینده و خطرات پنهان
این رویکرد ترامپ تنها به تغییر کلمات محدود نمیشود؛ سابقه او در معرفی «دشمن» برای پیشبرد اهداف سیاسی، جامعه فناوری را در وضعیت هشدار قرار داده است. در حالی که افکار عمومی و متخصصان فنی در حال بحث درباره اخلاق هوش مصنوعی هستند، تقلیل دادن این مباحث به تغییر نام، میتواند ابعاد پیچیده مدلهای زبانی بزرگ (LLM) و خطرات امنیتی آنها را تحتالشعاع قرار دهد. با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵)، به نظر میرسد سیاستگذاران در حال تبدیل کردن تکنولوژی به میدان اصلی نبرد سیاسی هستند.