در تحولی استراتژیک در صنعت استریم، شرکت دیزنی در توافقی تازه، مجوز پخش برخی از عناوین شاخص خود از جمله «پرسی جکسون» و سری انیمیشن‌های «عصر یخبندان» را به پلتفرم رقیب، یعنی نتفلیکس واگذار کرد. این تغییر مسیر که از مهرماه ۱۴۰۳ (اکتبر ۲۰۲۴) آغاز شده، نویدبخش دسترسی گسترده‌تر کاربران به محتوای انحصاری دیزنی بدون نیاز به اشتراک همزمان در چندین پلتفرم است.
شکستن انحصار استریمینگ برای جذب مخاطبان جدید
دیزنی که تا پیش از این بر حفظ تمام دارایی‌های رسانه‌ای خود در پلتفرم اختصاصی Disney+ تاکید داشت، اکنون با اتخاذ رویکردی منعطف‌تر، به دنبال افزایش بهره‌وری مالی از عناوین قدیمی و جدید خود است. طبق توافق اخیر، فصل‌های ابتدایی سریال «پرسی جکسون و المپی‌ها» و پنج قسمت از مجموعه سینمایی «عصر یخبندان» به کتابخانه نتفلیکس اضافه شده‌اند. این استراتژی به ویژه برای آثاری که در زمان انتشار اولیه با چالش‌های بازاریابی یا شرایط خاص مانند دوران پاندمی روبرو بودند، فرصتی دوباره برای دیده شدن فراهم می‌کند.
نقشه راه ۲۰۲۷: توسعه قلمرو انیمیشن و پیکسار
بر اساس گزارش‌های منتشر شده، این همکاری تنها به عناوین فعلی محدود نمی‌ماند و در سال ۱۴۰۶ خورشیدی (۲۰۲۷ میلادی)، دامنه این لایسنسینگ گسترش خواهد یافت. قرار است آثار شاخصی از استودیوهای انیمیشن دیزنی و پیکسار از جمله «روح» (Soul)، «رایا و آخرین اژدها» و عنوان «الیو» (Elio) نیز به شبکه نتفلیکس راه یابند. تحلیلگران معتقدند هدف اصلی دیزنی از این اقدام، بهره‌برداری تجاری از عناوینی است که پتانسیل جذب مخاطبان در پلتفرم‌های با ترافیک بالاتر را دارند.
تحلیل فنی مدل کسب‌وکار: لایسنسینگ در برابر انحصار
مشخصات توافق تجاری و توزیع محتوا
- پلتفرم مبدأ: دیزنی (Disney Entertainment)
- پلتفرم مقصد: نتفلیکس (Netflix)
- عناوین کلیدی: Percy Jackson & the Olympians, Ice Age, Soul, Raya and the Last Dragon
- بازه زمانی توافق: آغاز اکتبر ۲۰۲۴ تا افق ۲۰۲۷
- مدل توزیع: غیرانحصاری (Non-exclusive Licensing)
از منظر اقتصاد پلتفرمی، این حرکت نشان‌دهنده بلوغ بازار استریمینگ است. برخلاف تصور عمومی، دیزنی با این کار نه تنها کاربران خود را از دست نمی‌دهد، بلکه با تبدیل شدن به تامین‌کننده محتوا برای رقبا، جریان‌های درآمدی جدیدی را ایجاد می‌کند. در حالی که «پرسی جکسون» همچنان در دیزنیپلاس برای مخاطبان اصلی باقی می‌ماند، نتفلیکس به عنوان یک کانال توزیع ثانویه برای جذب مشترکینی عمل می‌کند که به هر دلیلی تمایلی به پرداخت هزینه‌های متعدد اشتراک ندارند.
پیامدهای این استراتژی برای کاربران
این رویکرد «یک‌طرفه» است؛ یعنی در حال حاضر هیچ محتوایی از نتفلیکس به سمت دیزنیپلاس حرکت نمی‌کند. این نابرابری در قراردادهای لایسنسینگ، نشان‌دهنده قدرت چانه‌زنی بالای نتفلیکس در جذب محتوای کتابخانه‌ای باکیفیت است. برای کاربران، این بهترین سناریو است: دسترسی به محتوای باکیفیت در محیط کاربری بهینه‌شده نتفلیکس، بدون نیاز به تغییر پلتفرم اصلی. با این حال، باید دید که آیا در بلندمدت این کار باعث تضعیف ارزش برند اختصاصی دیزنیپلاس خواهد شد یا خیر.
