در جریان رزمایش راهبردی Tsentr-2026 که در مهرماه ۱۴۰۵ (سپتامبر و اکتبر ۲۰۲۶) برگزار شد، تانک بدون‌سرنشین جدید روسیه موسوم به «اشتورم» (Shturm) در نخستین نمایش رسمی خود مقابل رئیس‌جمهور پوتین با شکست فنی سنگینی مواجه شد. این رخداد پرسش‌های بنیادینی را درباره پایداری لینک‌های ارتباطی و اثربخشی میدانی سامانه‌های رزمی خودمختار در محیط‌های جنگی مدرن ایجاد کرده است.
معماری و مشخصات فنی تانک اشتروم
تانک Shturm توسط شرکت Uralvagonzavod، بزرگترین تولیدکننده تانک در جهان، توسعه یافته است. این پلتفرم در واقع نسخه‌ای بازسازی‌شده از شاسی‌های کلاس T-72 و T-90 است که برای عملیات‌های رزمی شهری بهینه‌سازی شده است. برخلاف تانک‌های رزمی اصلی (MBT)، این مدل برای هدایت از راه دور طراحی شده و فاقد زره متراکم در بخش‌های حیاتی است.
- پلتفرم پایه: شاسی اصلاح‌شده T-72/T-90
- تسلیحات اصلی: توپ ۱۲۵ میلی‌متری D-414 یا پیکربندی دوگانه توپ ۳۰ میلی‌متری 2A42
- سیستم کنترل: رادیویی با برد ۳ کیلومتر از خودروی فرماندهی
- حالت عملیاتی: دوگانه (ریموت و هدایت انسانی دستی)
چالش‌های لینک فرماندهی و کنترل (C2)
شکست اصلی این تانک در حین نمایش به نقص در سیستم Command-and-Control (C2) بازمی‌گردد. در محیط رزمایش، تانک مکرراً ارتباط رادیویی خود را با خودروی فرماندهی مستقر در فاصله دور از دست داد. از دیدگاه مهندسی، وابستگی یک سامانه رزمی سنگین به یک لینک رادیویی مستقیم (Line-of-Sight) در محیط‌های نویزدار نظامی، یک نقطه ضعف استراتژیک است. منتقدان معتقدند بدون زیرساخت‌های پایدار نظیر سیستم‌های مشابه استارلینک، تکیه بر لینک‌های رادیویی سنتی در جنگ‌های مدرن، امنیت عملیاتی را به شدت کاهش می‌دهد.
نقد طراحی و آسیب‌پذیری‌های زرهی
تحلیلگران نظامی اشاره کرده‌اند که علاوه بر نقص در سیستم مخابراتی، طراحی فیزیکی تانک اشتروم نیز با استانداردهای مدرن میدان نبرد فاصله دارد. بخش‌هایی از محفظه موتور و سقف برجک این تانک فاقد پوشش زرهی مناسب هستند؛ این نقاط دقیقاً همان بخش‌هایی هستند که در درگیری‌های اخیر اوکراین، بیشترین نرخ آسیب‌پذیری در برابر حملات پهپادی (FPV Drones) را داشته‌اند. این نقیصه طراحی، استفاده از چنین تانکی را در محیط‌های پرخطر با ریسک نابودی زودهنگام همراه می‌کند.
نتیجه‌گیری؛ گذار از تانک‌های سنتی به خودکار
اتفاق پیش‌آمده در رزمایش Tsentr-2026 نشان داد که صرفِ خودکارسازی (Automation) بدون تأمین زیرساخت ارتباطی مقاوم (Robust Communication) و زره‌بندی هوشمند، نمی‌تواند برتری در میدان نبرد ایجاد کند. تغییر وضعیت به هدایت انسانی در میان رزمایش و سپس گرفتار شدن در گل‌ولای، گویای آن است که تانک اشتروم هنوز برای ورود به فاز عملیاتی فاصله زیادی با بلوغ فنی دارد.
