در رویدادی کمسابقه که هواشناسان آن را «چیدمان غیرعادی» جوی توصیف کردهاند، ایالات متحده و مکزیک در پایان هفته جاری با تهدید همزمان سه چرخند (Cyclone) مواجه هستند. این پدیده که تحت تأثیر مستقیم النینوی قدرتمند سال ۱۴۰۵ شکل گرفته، تعادل الگوهای جوی را در هر دو حوضه اطلس و آرام برهم زده و میلیونها نفر را در معرض سیلابهای مخرب، طوفانهای حارهای و بادهای سهمگین قرار داده است.
مکانیسمهای جوی و نقش النینو
النینو با تضعیف بادهای تجاری (Trade Winds) و جابجایی آبهای گرم از غرب اقیانوس آرام به سمت مرکز و شرق، باعث تغییر در همرفت جوی میشود. این جابجایی حرارتی در اقیانوس آرام با کاهش «برش باد عمودی» (Vertical Wind Shear) همراه است که شرایط را برای شکلگیری طوفانها تسهیل میکند. در مقابل، در حوضه اطلس، افزایش برش باد عمودی معمولاً مانع سازماندهی چرخندها میشود، اما طوفان حارهای «ایسایاس» (Isaias) با عبور از این موانع، به عنوان نخستین طوفان اطلس در سال ۱۴۰۵، رکوردی تاریخی را به ثبت رسانده است.
بررسی وضعیت طوفانهای ایسایاس، ریچل و سایمون
در حال حاضر، طوفان ایسایاس با قدرت درجه ۳ (Category 3) در خلیج مکزیک در حال حرکت به سمت سواحل آلاباما و فلوریدا است. این طوفان علاوه بر بادهای مخرب، پتانسیل ایجاد «خیزآب» (Storm Surge) تا ارتفاع ۳ متر را داراست. در سوی دیگر در اقیانوس آرام، «طوفان حارهای ریچل» در حال حرکت به سمت شبهجزیره باخا کالیفرنیا است که پیامد آن سیلهای شهری و طوفانهای ساحلی برای جنوب کالیفرنیا خواهد بود. همچنین «طوفان درجه ۱ سایمون» به سرعت در حال تقویت است و پیشبینی میشود با رسیدن به سواحل مکزیک، بارشهای سیلآسا و رانش زمین در مناطق کوهستانی ایجاد کند.
مشخصات و مخاطرات فنی چرخندها
- طوفان ایسایاس (اطلس): احتمال خیزآب تا ۳ متر و بارشهای سنگین (۱۵ اینچ/۳۸ سانتیمتر) در فلوریدا.
- طوفان ریچل (آرام): خطر سیل ناگهانی از لسآنجلس تا توسان و آیداهو.
- طوفان سایمون (آرام): پیشبینی تقویت به طوفان اصلی با تهدید بادهای مرگبار برای سواحل مکزیک.
- عامل محرک: النینوی شدید با ایجاد تغییرات در دمای سطح اقیانوس و الگوهای فشار جوی.
پیامدهای هیدرولوژیک و زیرساختی
سازمان ملی خدمات هواشناسی (NWS) هشدارهای گستردهای را برای ایالتهای میسیسیپی، آلاباما، فلوریدا، جورجیا و تنسی صادر کرده است. چالش اصلی در این حوادث، علاوه بر بادهای مخرب، سیلابهای ناگهانی (Flash Flooding) و سیلهای رودخانهای است که به دلیل اشباع زمین از آب، میتواند زیرساختهای حملونقل و شبکههای توزیع نیرو را به شدت مختل کند. مدلهای اقلیمی هشدار میدهند که اثرات این ناپایداریهای جوی ممکن است تا اواخر سال ۱۴۰۶ نیز تداوم یابد.