گزارش‌های جدید منتشر شده در پاییز ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) نشان می‌دهد که شرکت اپل با ثبت ۲۵۷ نشست رسمی با سیاست‌گذاران اتحادیه اروپا از خرداد ۱۴۰۳، به یکی از قدرتمندترین و پرهزینه‌ترین نهادهای لابی‌گر در بروکسل تبدیل شده است. این تحرکات در شرایطی صورت می‌گیرد که تنش‌های تجاری میان واشینگتن و بروکسل بر سر مقررات «حاکمیت فناوری» و تهدیدات تعرفه‌ای افزایش یافته است.
استراتژی نفوذ در قلب سیاست‌گذاری اروپا
تحلیل‌های «فایننشال تایمز» (The Financial Times) بر پایه داده‌های شفافیت اتحادیه اروپا، ابعاد جدیدی از تلاش‌های شرکت‌های بزرگ آمریکایی برای تغییر یا تعدیل قوانین دیجیتال (Digital Rules) در این قاره را فاش کرده است. اپل با اختصاص بودجه‌ای سالانه میان ۸ تا ۹ میلیون یورو برای لابی‌گری، اکنون بیش از مجموع هزینه‌های شرکت‌های اروپایی بزرگی نظیر «توتال»، «فولکس‌واگن» و «ایرباس» در این حوزه هزینه می‌کند. این حجم از سرمایه‌گذاری نه تنها نشان‌دهنده اهمیت بازار واحد اروپا برای اپل است، بلکه گویای تلاش این شرکت برای تقابل با قوانین محدودکننده ضد‌انحصاری و استانداردهای سخت‌گیرانه حریم خصوصی در این منطقه است.
مقایسه آماری فعالیت‌های لابی‌گری در اتحادیه اروپا
بر اساس داده‌های جمع‌آوری شده از پایگاه‌های داده پارلمان و کمیسیون اروپا، ترتیب نشست‌ها و میزان نفوذ شرکت‌های بزرگ فناوری به شرح زیر است:
- گوگل: با ۳۰۲ نشست رسمی، رتبه نخست را در میان شرکت‌های فناوری به خود اختصاص داده است.
- اپل: با ۲۵۷ نشست رسمی، جایگاه دوم را در لیست شرکت‌های فناوری داراست.
- آمازون: با ۲۳۹ نشست، در رتبه چهاردهم لیست کلی لابی‌گران قرار دارد.
- متا (Meta): با بودجه سالانه فراتر از ۱۰ میلیون یورو، از منظر هزینه‌کرد مستقیم، گوی سبقت را از اپل ربوده است.
نکته قابل توجه این است که سازمان‌های غیردولتی محیط‌زیستی (مانند WWF) با ۴۳۱ نشست در صدر لیست کلی لابی‌گران قرار دارند که نشان می‌دهد ساختار سیاسی بروکسل علاوه بر حوزه‌های تجاری، به‌شدت تحت تأثیر لابی‌های فعال در حوزه پایداری و تغییرات اقلیمی نیز قرار دارد.
ابعاد ژئوپلیتیک: حاکمیت فناوری در برابر تعرفه‌ها
این تحرکات لابی‌گرانه اپل و سایر غول‌های سیلیکون‌ولی در شرایطی انجام می‌شود که دولت ایالات متحده به رهبری دونالد ترامپ، اتحادیه اروپا را به دلیل پیگیری سیاست‌های «حاکمیت فناوری» (Tech Sovereignty) و تلاش برای کاهش وابستگی به تکنولوژی‌های آمریکایی، به وضع تعرفه‌های تلافی‌جویانه تهدید کرده است. این تقابل نشان می‌دهد که چگونه نرم‌افزار، سیستم‌عامل‌ها و استانداردهای سخت‌افزاری اپل به ابزارهایی در سیاست کلان بین‌المللی تبدیل شده‌اند. اپل و آمازون در پاسخ به گزارش فایننشال تایمز اعلام کرده‌اند که تعامل آن‌ها با سیاست‌گذاران صرفاً در راستای موضوعات حائز اهمیت برای مشتریان و پایداری مدل‌های کسب‌وکار آن‌هاست.
خلاصه آماری نشست‌ها (از خرداد ۱۴۰۳)
- تعداد کل نشست‌های اپل: ۲۵۷ مورد
- بودجه سالانه لابی‌گری اپل: ۸ الی ۹ میلیون یورو
- رتبه اپل در لیست لابی‌گران فناوری: دوم
- منبع داده‌ها: Financial Times Transparency Register
نتیجه‌گیری و پیامدها برای کاربران
لابی‌گری گسترده اپل در بروکسل نشان‌دهنده آن است که قوانین آتی اتحادیه اروپا، از جمله سخت‌گیری‌های مربوط به درگاه‌های پرداخت، امنیت سیستم‌عامل و یکپارچگی اکوسیستم اپل، به شدت مورد مناقشه است. هرگونه تغییر در این قوانین به دلیل فشارهای سیاسی می‌تواند مستقیماً تجربه کاربری اکوسیستم اپل را در اروپا تغییر دهد. باید دید آیا اپل در بلندمدت موفق به تعدیل این قوانین خواهد شد یا استقلالِ نظارتی اروپا در نهایت مانع از نفوذ کامل مدل‌های کسب‌وکار آمریکایی خواهد شد.
