سه دهه پس از آنکه اپل پروژه بلندپروازانه «کوپلند» (Copland) را به عنوان تلاش اصلی خود برای نوسازی سیستم‌عامل مک متوقف کرد، اکنون به لطف شبیه‌سازی مبتنی بر وب، علاقه‌مندان به تاریخ فناوری می‌توانند این سیستم‌عامل نافرجام را در مرورگر خود تجربه کنند. این پروژه که نماد دوران بحرانی اپل در اواسط دهه ۹۰ میلادی است، اکنون به واسطه مهندسی معکوس و شبیه‌سازها از دل تاریخ بیرون کشیده شده است.
کوپلند: رویایی که در هزارتوی معماری گرفتار شد
سیستم‌عامل Copland در اواسط دهه ۹۰ میلادی طراحی شده بود تا جایگزینی برای System 7 اپل باشد. اپل قصد داشت با بهره‌گیری از هسته کوچک (Microkernel)، حافظه محافظت‌شده (Protected Memory) و قابلیت چندوظیفگی پیشگیرانه (Preemptive Multitasking)، سیستم‌عامل خود را با معماری PowerPC هماهنگ کند. با این حال، کوپلند هرگز به بلوغ نرسید. بسیاری از بخش‌های این سیستم‌عامل تنها در قالب اسناد فنی و برنامه‌ریزی‌ها باقی ماندند و کدهای نهایی شده، بسیار ناپایدار بودند. در نهایت، مدیران وقت اپل از جمله گیل آملیو و الن هنکاک، پس از بررسی پیشرفت پروژه، تصمیم به توقف کامل آن گرفتند که منجر به خرید NeXT و بازگشت استیو جابز به اپل شد.
اجرای D11E4 در محیط وب
مایکل استیل (Michael Steil)، که با نام مستعار Mist شناخته می‌شود، با استفاده از یک فورک تجربی از شبیه‌ساز DingusPPC، موفق شده است آخرین بیلد توسعه‌دهنده کوپلند با نام D11E4 (تاریخ ژوئن ۱۹۹۶) را در مرورگر اجرا کند. نکته قابل توجه در این پیاده‌سازی، استفاده از کمک هوش مصنوعی برای اعمال ۱۱ وصله فنی جهت بوت شدن موفقیت‌آمیز سیستم‌عامل است. این شبیه‌ساز به کاربران اجازه می‌دهد محیط رابط کاربری «پلاتینوم» که بعدها راه خود را به Mac OS 8 باز کرد، کاوش کنند.
درس‌های مهندسی از بقایای کوپلند
مشخصات فنی و وضعیت پروژه
- نسخه شبیه‌سازی شده: Copland D11E4 (بیلد نهایی توسعه‌دهنده)
- معماری هدف: PowerPC
- تکنولوژی اجرا: بازنویسی و فورک پروژه DingusPPC
- وضعیت پایداری: بسیار پایین (اجرای محیط در صورت بروز خطای Assertion متوقف می‌شود)
- میراث: انتقال ویژگی‌های رابط کاربری به Mac OS 8 و سیستم‌عامل‌های بعدی اپل
تأثیر کوپلند بر مسیر سیستم‌عامل‌های اپل
اگرچه کوپلند به عنوان یک سیستم‌عامل کامل شکست خورد، اما اپل بسیاری از مولفه‌های بالغ‌تر آن را در به‌روزرسانی‌های بعدی خود به کار برد. از جمله این موارد می‌توان به رابط کاربری Platinum در Mac OS 8 و Finder چندرشته‌ای (Multithreaded) اشاره کرد. این دوران گذار، راه را برای ظهور Rhapsody و در نهایت هسته مدرن سیستم‌عامل‌های اپل هموار کرد. انتخاب خرید NeXT به جای ادامه توسعه داخلی، استراتژی کلیدی اپل بود که نه تنها مشکل سیستم‌عامل آن‌ها را حل کرد، بلکه بستری برای انتقال به معماری‌های x86 و بعدها Apple Silicon ایجاد نمود.
نتیجه‌گیری
تجربه اجرای کوپلند در مرورگر، فراتر از یک سرگرمی، یک درس تاریخی در مدیریت پروژه‌های پیچیده نرم‌افزاری است. این پروژه به وضوح نشان می‌دهد که چگونه یک معماری ایده‌آل (مانند میکروکرنل‌ها در دهه ۹۰) می‌تواند در صورت فقدان انضباط اجرایی و مدیریت منابع، به شکست منجر شود. اکنون علاقه‌مندان می‌توانند بدون نیاز به سخت‌افزار قدیمی PowerPC، شاهد یکی از بزرگترین پروژه‌های «هرگز منتشر نشده» در دنیای کامپیوتر باشند.
