گزارش‌های جدید و اسناد فاش‌شده از مرکز کاربری بریتیش کلمبیا نشان می‌دهد که آمازون از یک سیستم پیچیده مبتنی بر هوش مصنوعی با نام «اطلس» (Atlas) برای رصد، تحلیل و امتیازدهی به احتمال تشکیل اتحادیه‌های کارگری در انبارهای خود در سراسر جهان استفاده می‌کند؛ اقدامی که از سوی نهادهای حقوقی و اتحادیه‌های کارگری، «اورولی» و نگران‌کننده توصیف شده است.
معماری سیستم «اطلس» و نحوه عملکرد الگوریتمیک
پلتفرم اطلس صرفاً یک ابزار مدیریت منابع انسانی ساده نیست، بلکه یک سیستم تحلیل داده‌محور است که با تجمیع صدها نقطه داده (Data Points)، ریسک شکل‌گیری اتحادیه‌های کارگری را در هر سایت انبار ارزیابی می‌کند. طبق مستندات ارائه شده به مراجع قانونی، این سیستم نه تنها تعاملات داخلی کارگران در تابلوهای اعلانات رسمی آمازون (مانند Voice of the Associate) را پایش می‌کند، بلکه فعالیت‌ها در پلتفرم‌های خارجی نظیر Reddit را نیز هدف قرار داده است.
الگوریتم اطلس با تحلیل کلیدواژه‌ها، میزان رای‌های مثبت (Upvotes) و نوع پاسخ‌های همکاران به یکدیگر، تلاش می‌کند تا «لحن بحث‌ها» در سطح هر انبار را درک کند. این ابزار، سایت‌ها را بر اساس یک مقیاس ریسک ۵ مرحله‌ای دسته‌بندی می‌کند که در آن «Tier 1» به معنای ریسک فوری و «Tier 5» به معنای کمترین ریسک اتحادیه‌ای است.
- ورودی‌های داده: نرخ دستمزد، حوادث ایمنی و بهداشت، نزدیکی به انبارهای غیراتحادیه‌ای، تحلیل تعاملات شبکه‌های اجتماعی.
- خروجی سیستم: تخصیص رتبه ریسک (Risk Scoring) از سطح ۵ (ایمن) تا سطح ۱ (بحرانی).
- محرک‌های ریسک: امضای کارت‌های عضویت اتحادیه، اعتراضات، اعتصابات، و درخواست‌های مستقیم از مدیریت.
- محتوای آموزشی: راهنمای مدیریت ۱۰۰ صفحه‌ای برای واکنش به فعالیت‌های سازمان‌یافته.
نگرانی‌های قانونی: از GDPR تا هوش مصنوعی
کارشناسان حقوقی تأکید دارند که این سیستم در اروپا و بریتانیا با چالش‌های جدی قانونی مواجه است. طبق قوانین GDPR (مقررات عمومی حفاظت از داده‌ها)، داده‌های مربوط به عضویت در اتحادیه‌های کارگری در زمره «داده‌های طبقه‌بندی‌شده ویژه» قرار می‌گیرند که پردازش آن‌ها مستلزم رعایت استانداردهای بسیار سخت‌گیرانه‌ای است. استفاده از هوش مصنوعی برای چنین نظارتی باید شفاف، عادلانه و دارای حق انصراف (Opt-out) برای کارکنان باشد.
جاناتان آرمسترانگ، وکیل متخصص در حقوق فناوری، در این باره می‌گوید: «صرف اینکه هوش مصنوعی توانایی انجام کاری را دارد، به معنای اخلاقی یا قانونی بودن آن نیست. استفاده از الگوریتم برای پایش کارکنان نیازمند ارزیابی تأثیر حفاظت از داده (DPIA) است و عدم رعایت آن می‌تواند جریمه‌های سنگینی مشابه پرونده ۳۵ میلیون یورویی H&M در سال ۲۰۲۰ را برای آمازون به همراه داشته باشد.»
چالش‌های اخلاقی و واکنش اتحادیه‌ها
اتحادیه GMB در بریتانیا با اشاره به انبارهای کاونتری و مین‌ورث که به عنوان «سایت‌های سطح ۱» (ریسک فوری) شناسایی شده‌اند، این رویکرد آمازون را تقابل آشکار با هنجارهای روابط صنعتی در بریتانیا خوانده است. منتقدان معتقدند که استقرار ابزارهای نظارتیِ فراگیر برای هدف قرار دادن کنشگری کارگران، مصداق بارز نظارت سیستماتیک است که آزادی عمل کارکنان را در محیط‌های مدرن زنجیره تأمین محدود می‌کند. آمازون تاکنون از ارائه توضیحات شفاف درباره عملکرد فنی اطلس و مبانی حقوقی آن برای نظارت بر فروم‌های خارجی خودداری کرده است.
