افزایش ساعت معاملات صندوق‌های بورسی؛ الزامات زیرساختی، فن‌آوری مالی و پایداری شبکه در بازار سرمایه

تصمیم اخیر سازمان بورس و معاونت عملیات بازار بورس تهران مبنی بر افزایش ساعت کاری معاملات برخی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری تا ساعت ۱۸، گامی مهم در جهت ارتقای نقدشوندگی و عمق‌بخشی به بازار سرمایه ایران محسوب می‌شود. اما این توسعه زمان‌بندی، مستقیماً زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، بستر ارتباطی سامانه‌های معاملاتی (OMS) و پایداری زیرساخت‌های شبکه کشور را با چالش‌ها و نیازمندی‌های جدیدی مواجه می‌سازد که نیازمند واکاوی عمیق فنی و رگولاتوری است.

ابعاد فنی و تغییرات زمان‌بندی معاملات

بر اساس اعلام رسمی معاونت عملیات بازار بورس تهران، از روز شنبه ۱۸ مهر ماه، زمان معاملات صندوق‌های درآمد ثابت، املاک و مستغلات و همچنین صندوق در صندوق (Fund of Funds) تا ساعت ۱۸ تمدید شده است. جزئیات زمان‌بندی جدید به شرح زیر است:

• صندوق‌های درآمد ثابت: پیش‌گشایش از ساعت ۸:۲۵ تا ۸:۳۰ و زمان سفارش‌گیری و معامله از ۸:۳۰ تا ۱۸:۰۰.
• صندوق‌های املاک و صندوق در صندوق: پیش‌گشایش از ساعت ۸:۴۵ تا ۹:۰۰ و شروع معاملات از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۸:۰۰.
• صندوق‌های سهامی: مشمول این افزایش زمان نشده و طبق روال گذشته به کار خود ادامه می‌دهند.

این تغییر ساعات، لزوم به‌روزرسانی هسته معاملاتی، الگوریتم‌های پردازش داده و افزایش ساعات پاسخ‌گویی سرورهای میزبانی کارگزاری‌ها را دوچندان می‌کند.

چالش‌های زیرساختی و بار کاری سرورها و هسته معاملات

افزایش ساعات معامله به معنای افزایش بازه زمانی پردازش تراکنش‌ها در شبکه معاملات کشور است. شرکت‌های نرم‌افزاری ارائه‌دهنده خدمات بازار سرمایه (OMS) و داتاسنترهای میزبان کارگزاری‌ها باید آمادگی پردازش حجم عظیمی از درخواست‌های هم‌زمان (Concurrent Requests) را در طول روز داشته باشند.

پایداری شبکه اینترنت، کاهش میزان تاخیر (Latency) در ارسال سفارشات و پایش مداوم پهنای باند زیرساخت‌های ارتباطی میان کارگزاری‌ها و هسته مرکزی بورس، از مسائل حیاتی در اجرا و تداوم موفق این طرح به شمار می‌روند. هرگونه قطعی یا اختلال در شبکه اینترنت کشور در ساعات عصرگاهی می‌تواند منجر به عدم تقارن اطلاعاتی و زیان مالی فعالان بازار شود.

نقش فناوری‌های ابری و امنیت سایبری در معاملات عصرگاهی

با طولانی‌تر شدن ساعات فعالیت سامانه بورس، لایه امنیتی و پدافند سایبری زیرساخت‌های مالی کشور نیاز به بازنگری دارد. حملات احتمالی ناشی از تکذیب سرویس توزیع‌شده (DDoS) و تلاش برای نفوذ به سامانه‌های OMS در ساعات غیرمتعارف قبلی، نیازمند نظارت ۲۴/۷ مرکز عملیات امنیت (SOC) است.

استفاده از معماری‌های ابری بومی، توزیع بار (Load Balancing) بر روی چند مرکز داده و بهره‌گیری از شبکه توزیع محتوا (CDN) برای پلتفرم‌های آنلاین معاملاتی، می‌تواند تاب‌آوری زیرساخت‌های مالی کشور را در برابر اختلالات شبکه‌ای و ترافیک بالای کاربران تضمین نماید.