اتحادیه اروپا در تلاشی تازه برای تقویت درآمدهای بودجه‌ای خود و بدون برانگیختن تنش‌های تجاری با ایالات متحده، در حال بازنگری در مدل مالیاتی جدیدی است که مستقیماً غول‌های فناوری را هدف قرار نمی‌دهد، اما بار مالی سنگین‌تری را بر شرکت‌های بزرگ چندملیتی تحمیل می‌کند. این رویکرد که بر پایه طرح پیشنهادی «منابع شرکتی برای اروپا» (CORE) استوار است، در مهرماه ۱۴۰۴ به کانون بحث‌های سیاسی بروکسل بدل شده است.
معماری مالیاتی CORE و تغییر رویکرد بروکسل
طرح CORE که در تیرماه ۱۴۰۴ معرفی شد، در ابتدا به عنوان ابزاری برای تأمین بودجه اتحادیه اروپا مطرح گردید. برخلاف مالیات‌های دیجیتال مرسوم که به طور اختصاصی خدمات و درآمدهای شرکت‌های فناوری نظیر اپل، متا و گوگل را هدف می‌گرفتند، طرح CORE بر پایه یک عوارض سالانه برای تمامی شرکت‌های بزرگ فعال در بازار مشترک اروپا بنا شده است. طبق ساختار فعلی، شرکت‌هایی که درآمد سالانه آن‌ها از مرز ۱۰۰ میلیون یورو عبور می‌کند، ملزم به پرداخت مبلغی ثابت به بودجه اتحادیه اروپا هستند. این مبالغ در حال حاضر در بازه‌ای بین ۱۰۰ هزار تا ۷۵۰ هزار یورو متغیر است؛ رقمی که برای شرکت‌های چندملیتی بزرگ در مقایسه با درآمدهای چندمیلیارد دلاری‌شان ناچیز محسوب می‌شود.
دیپلماسی اقتصادی در برابر فشارهای ایالات متحده
یکی از دلایل اصلی تغییر استراتژی کمیسیون اروپا، اجتناب از تکرار تنش‌های تجاری با دولت دونالد ترامپ است. در دوره‌های گذشته، هرگونه «مالیات دیجیتال» که مستقیماً غول‌های فناوری آمریکایی (Big Tech) را هدف قرار می‌داد، با تهدیدات متقابل تجاری و تعرفه‌ای از سوی واشینگتن روبرو می‌شد. اکنون مقامات بروکسل با تعمیم این مالیات به «تمامی شرکت‌های بزرگ» در تمامی صنایع، قصد دارند ماهیت «ضد فناوری» بودن این قانون را از بین ببرند. با این حال، دستیابی به اجماع میان ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا چالش اصلی این مسیر است، چرا که هر کشور دارای حق وتو بوده و منافع ملی متفاوتی را در حوزه‌های مالیاتی دنبال می‌کند.
جزئیات کلیدی طرح مالیاتی اتحادیه اروپا
- نام طرح: Corporate Resource for Europe (CORE)
- مبنای درآمدی: شرکت‌های با درآمد سالانه بیش از ۱۰۰ میلیون یورو در اتحادیه اروپا
- ساختار فعلی پرداخت: مبالغ ثابت بین ۱۰۰,۰۰۰ تا ۷۵۰,۰۰۰ یورو سالانه
- هدف استراتژیک: ایجاد جریان درآمدی پایدار برای بودجه EU بدون تحریک تعرفه‌های تلافی‌جویانه واشینگتن
- وضعیت قانونی: نیازمند تصویب توسط تمام ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا
تحلیل چالش‌های اجرای مدل مالیاتی فراگیر
منتقدان این طرح معتقدند که تبدیل یک مالیات هدفمند دیجیتال به یک عوارض کلی، ممکن است کارایی اقتصادی را کاهش دهد. با این حال، موافقان طرح معتقدند که با افزایش ضرایب فعلی، می‌توان درآمدهای کلانی را برای پروژه‌های زیرساختی اروپا تأمین کرد. این در حالی است که بسیاری از پایتخت‌های اروپایی همچنان در مورد گسترش قدرت مالیاتی بروکسل تردید دارند. این چالش نشان‌دهنده تعارض میان نیاز به یکپارچگی اقتصادی در حوزه دیجیتال و استقلال مالی دولت‌های ملی در اروپا است.
چشم‌انداز آینده و نتیجه‌گیری
حرکت به سمت طرح CORE نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا در حال آموختنِ نحوه بازی در زمین سیاست‌گذاری پیچیده بین‌المللی است. با استفاده از این مکانیزم، بروکسل می‌تواند بدون نام بردن از غول‌های سیلیکون‌ولی، بار مالیاتی خود را بر آن‌ها تحمیل کند. این یک چرخش ظریف اما حیاتی از «تنظیم‌گری مبتنی بر محصول» به «تنظیم‌گری مبتنی بر مقیاس شرکتی» است. برای موفقیت این طرح، بروکسل باید راهکارهای قانع‌کننده‌ای برای دولت‌هایی که نگران رقابت‌پذیری شرکت‌های داخلی خود هستند، ارائه دهد. مشاهده جزئیات بیشتر در منبع اصلی
